Çörek Otu

ÇÖREK OTUNUN ÖZELLİĞİ
Çörek otu, tek yıllık bir bitkidir. Fazla sayıda ince iplik şeklinde ve dizkine gelişen bir kök sistemine sahiptir. Çörek otu sapı, dik ve otsu bir yapıya sahiptir.Sap uzunluğu, 20-60 cm. arasında değişir.Sap, az veya çok tüylüdür.
Yapraklar gövde üzerinde almaşıklı olarak dizilmiştir. Yapraklar üç parçalıdır. Her ana sap ve yan dal bir çiçekle son bulur. Çiçek renkleri, beyaz-açık mavi-sarımsı yeşildir.Çiçek hermaphrodit olup protandri özelliğine sahiptir.Bu bakımdan çörek otu bitkisi autogam olmakla beraber allogami’de gösterir.
Meyve 5, odacıklıdır. Odalar arasında plasenta vardır.Tohum kapsül içerisinde odacıklarda plesentanın iki tarafında sıralanır. Tohum 3-4 köşeli, konik şekilli, ucu sivri, 2.5-4 mm. uzunlukta, 1.2-2.8 mm. genişlikte ve 1 mm. kalınlıktadır. Tohum rengi siyah olup 1000 tane ağırlığı 1.7-3.0 g. arasında değişir.
ÇREK OTUNUN FAYDALARI
Günümüzde modern tıbbın olanakları ne kadar genişlemiş olursa olsun geleneksel uygulamalar varlığını sürdürmektedir. Bir folklorik tıp uygulama bitkisi olarak çörek otunun insanda gözlemlenen bazı etkileri şöyledir:

Antikanserojen (Kanseri engelleyen, durduran, gerileten)
İmmunomodulator (Bağışıklık sistemini düzenleyici)
Antidiyabetik (Diyabeti tedavi edici)
Antihipertansif (Yüksek tansiyonu tedavi eden)
Antiallerjik (Alerjiyi önleyen)
Antiastmatik (Astıma karşı)
Antidiaretik (İshal kesici/önleyici)
Antienflamatuvar (İltihap önleyici)
Mide hastalıklarında tedavi edici
AİDS’i önleyici (HIV enfeksiyonunu kontrol altına alır)
Böbrek hastalıklarını tedavi edici
Kalp ve damarları koruyucu
Kolesterol düşürücü
Antiromatizmal (Romatizma tedavi edici/önleyici)
Antikoagülan (Kanın pıhtılaşmasını önleyici)
Antimikrobiyal (Mikrop aktivitelerini engelleyen)
Antimikotik (Mantar gelişmesini önleyen)
Antioksidan
Nöroprotektif (sinir sistemini koruyucu)

Çörek otunun günümüzde tedavi amaçlı olarak faydalanıldığı alanlardan bazılarını da şöyle sıralayabiliriz:

Çörek otunun hem tane hem de yağ formu antimikrobik amaçla kullanılmaktadır
Çörek otu yağı, mantar hastalıklarında antifungal olarak etki göstermektedir
Sitotoksik etkisi nedeniyle zehirlenmelerde sıklıkla antidot olarak kullanılmaktadır
İdrar yolları ve böbrek hastalıklarında ise diüretik etkisinden yararlanılmaktadır.
Mide barsak şikayetlerini gidermede etkilidir.
Çörek otu yağının düz kasları gevşetici özelliği nedeniyle pek çok durumda antispazmodik olarak etki gösterdiği bilinmektedir.
Antitümoral etkisinden dolayı kanser hastalıklarında,
Antiastmatik etkisinden dolayı da göğüs hastalıklarında tedavi amaçlı kullanılmaktadır.
Genç kadınlarda çörek otu tohumları ağızdan alındığında adet kanamasını uyarmaktadır.
Menstrüel siklusu düzenlemek ve doğum sırasında da uterus kasılmalarını artırmak için de yararlanılmaktadır.
Emziren genç kadınlar tarafından çörek otu tohumları süt salınımını arttırdığı için kullanılmaktadır.
Çörek otu tohumu taneleri hipertansif/hipotansif etkileri iyi bilindiğinden tansiyonun düzenlenmesinde, yağ metabolizması üzerine olan etkileri nedeniyle kan lipid seviyesinin düzenlenmesinde etkili olmaktadır.
Çocuklarda cilt hastalıklarının tedavisinde, küçük çocuklarda ve genç yetişkinlerde antidiyaretik ve antiemetik olarak kullanılmaktadır.
Çörek otunun genç erişkinlerde antihelmintik olarak kullanıldığı da bilinmektedir.
Çörek otu taneleri ayrıca farenjit, grip, paralizi, karın ağrısı ve birçok hastalığın tedavisinde kullanılmaktadır.

ÇÖREK OTUNUN YETİŞTİĞİ YERLER
Şifalı bitkilerin başında gelen ve sağlık yönünden birçok faydası olan çörek otunun anavatanı, Doğu Akdeniz ve Güney Avrupa veya Batı Asya olarak belirtilmektedir.İkinci vatanı olarak Kuzey Amerika, Hindistan ve Türkistan’dır. Ülkemizde yabani olarak bulunur. Tokat, Kayseri, Yozgat, Mersin, İstanbul, Amasya, Gaziantep, Kahramanmaraş, Balıkesir ve İzmir’de tarımı yapılmaktadır. Ülkemizde 12 kadar Nigella türü yetişmekte olup henüz çoğu yeteri kadar araştırılmamıştır.En yaygın ve en iyi bilineni N.sativa’ya benzeyen N. arvensis L. olup bu da kullanılmaz.N damascena L. yabani olarak yetişir.(Şam çörekotu) Bu alt türün uçucu yağı çilek kokulu olduğundan parfümeri-de kullanılır.
ÇÖREK OTUNUN TARİHÇESİ
Çörek otu yüzyıllardan beri orta doğuda ve bizim ülkemizde gerek bitkisi, gerek tohumu ve gerekse de yağı ile hastalar tedavi edilmiş, aromatik yağı nedeni ile ağrılar da yaralarda tedavi edici olarak kullanıla gelmiştir. Afrika ve Asya da da keşfedilmiş ve sıklıkla kullanılmaya başlanmıştır. Batı dünyası çörek otu ile tanışması ise çörek otunun bölgede oluşmaması nedeni ile keşfedilmesi uzun sürmüş ve batı, yani Amerika ve Avrupa da bilim adamlarının keşfi sonucu ihracat yolu ile ülkelerinde bulundurulması sağlanmıştır. Batılılar çörek otunu bilimsel olarak kendi laboratuvarlarında incelemiş ve bu bitkinin insan sağlığına faydalı birçok enzimi barındırdığı ortaya çıkmıştır. Bu gün tıp ta birçok bilim adamları tıbbi ilaç yapımında çörek otunu kullanmaktadırlar ve çörek otunun bu engin şifa içeriğinden azami faydalanmaktadırlar.
Çörek otunun keşif tarihinde en çok İslam bilim adamları sayesinde bilinmiştir. Çünkü İslam bilim adamları peygamberlerinin övdüğü bir habbeyi araştırmış ve birçok kitaplarında da bu bitkiden bahsetmişlerdir. Bu bilim adamlarından en meşhurları İbn- i Sina ve El- biruni dir. İbn-i Sina çörek otunun faydalarında oldukça fazla bahsetmiş ve tedavi şekillerinin bile anlatmıştır.

You May Also Like