Deve Dikeni

deve-dikeni

EŞEK DİKENİ, GENGEL, DEVE DİKENİ
ONOPORDUM ACANTHIUM L.
(Compositae-fam.)
Bulunduğu Yerler: Memleketin her tarafında, gürlüklü yerlerde yetişir.
Yapısı: 60-100 cm. kadar yükseklikte, örümcek ağsı beyaz kıllı, yalnız yukarı kısmında dallanır. Çok dikenli iki yıllık otsu bir bitkidir. Yapraklar iri, alt yapraklar tüysü kesik, kısa saplı, üsttekiler gövdeye bitişik, iri dikenli dişlidir. Çiçek tablaları iri, kırmızı menekşe renginde, sargı yaprakları sarımtırak, uzun dikenlidir. Meyveler kanatlı ve bal vericidir.
Kullanılan Kısımlar: Çiçek tablaları kullanılır. Çiçek açma zamanında (Haziran, Ağustos aylarında) toplanır. Gölgede veya 40°’ye kadar ısılı fırınlarda kurutulur. Balya halinde paketlenir. Kuru, gölge ve havadar binalarda muhafaza edilir.
Kimyevi Terkibi: Tohumlar, katı yağ ve alkaloidler ihtiva eder. Yapraklarda ehemmiyetsiz miktarda alkaloidler ve seskviterpen laktonu arksiopikrin vs. bulunmuştur. Çiçek ve yapraklarda inulin, saponinler, boyama maddeleri, vitamin C vs.
Hangi Hastalıklarda Kullanılır: Bitki idrar söktürücü ve ayırıcı olan bütün salgı bezlerini kuvvetlendirici te’sire sahiptir. Küçük dozlar halinde uyarıcı, büyük dozlar halinde olursa sinirleri tazyik eder. Bunlar kalp hareketlerini kuvvetlendirir ve tansiyonu yükseltir. Bitkide belli bir dezenfeksiyon te’sir de vardır.
Eşek dikeni Halk tababetince, öksürük, nefes darlığı, basurlar, deri sivilceleri, liken, çıban, sıraca, kalp zaafiyeti, kötü huylu yaralar, kanser (kökleriyle birlikte) vesaireye kullanılmasını tavsiye edilir. Özellikle tohum ve yapraklar böbrek ağrılarını iyileştiricidir. Taze yaprak usareleri haricen yaralara, deri kanseri, çıban, siracelere kompres şeklinde, çiçek tablaları ile yapraklar deri sivilcelerine karşı banyo halinde kullanılır.
Kullanılışı: 3 adet çiçek tablası 400 gr. kaynar su ile haşlanarak 1 saat bekletilir. Günde 4 defa yemeklerden evvel birer kahve fincanı alınır. Halk tababetimizce daha küçük olan eşek dikeni (Carduus acanthoides L.) de kullanılır. Bunun çiçek tablaları kan tükürme, akciğer veremi, sinir, kalp zaafiyeti vs.’de kullanılır. Köklerin haşlanmasından elde edilen mayi böbrek ve mesanede kum ve taşlara karşı kullanılır. Kavrulmuş meyveler de basurlara karşı kahve şeklinde alınır.

You May Also Like