Eğir Kökü

egir-koku

Latince ismi ‘Acorus calamus’ olan Eğir kökü, yılanyastığıgiller familyasındandır. Dere ve durgun su yataklarında yetişen çokyıllık otsu bir bitkidir.
Diğer isimleri Azakeriği ve Hazanbel olan Eğir kökü eski çağlardan beri Anadolu’da tıbbi bitki olarak kullanılmıştır.
Eğir kökünün kendine has kokusu ve acılığı vardır. Ancak bitki kurutulduktan sonra bu acılık tamamıyla kaybolur. Bazı kültürlerde köklerinden çorba ve yemek yapılmaktadır. Eğir kökü, mayıs ve ağustos aylarında başağa benzeyen güzel çiçekler açar.
YETİŞTİĞİ COĞRAFYALAR
Anavatanı Kuzey Amerika ve Hindistan’dır. Ülkemizde, Sapanca, Yeniçağa, Beyşehir ve Eğirdir göllerinin kenarında doğal koşullarda yetişir.
TARİHÇESİ
Çin imparatoru Shinnong’un I.Ö 3700 de yazdırmış olduğu kitapta Eğri kökünden yaşam uzatıcı ve midenin yardımcısı olarak bahsedilir. I.Ö 700 de Iran’da ilaç olarak kullanılmaktaydı. Eski Mısırlılarda Eğir kökünün kullanıldığı hiyerogliflerde belirtilmiştir. Türkler geçici hastalıklardan korunmak için Eğir kökünü çiğneyerek kullanmışlar. Tatarlar içme suyunu dezenfekte etmek için ve Türkmenistan’da ise öksürük ve vereme karşı kullanılmıştır.
1550 yılında Anadolu’dan Avrupa’ya götürülen bitki burada da hızla yaygınlaşmıştır. Osmanlı zamanından kalan eserlerde hatta Evliya Çelebi’nin “Seyahatname”’sinde bile Eğir kökünden bahsedilir. O dönemlerde özellikle prostat büyümesine karşı kullanılan Eğir kökü aynı zamanda mide rahatsızlıklarının tedavisinde de yüzyıllarca çeşitli halklar tarafından rağbet görmüştür.
FAYDALARI
Eğir kökü bitkisinden; eğir kökü çayı, eğir kökü yağı, eğir kökü tentürü üretilir. Ayrıca içeriğindeki uçucu yağların zenginliğiyle çok çeşitli ilaçların muhteviyatına girmiştir.
Halk tarafından kurutulan Eğir kökü kaynatılarak eğir kökü çayı içmenin hazımsızlığa, mide kramplarına ve gaz sancılarına, ateş düşürmeye ve ağrıları kesmeye, vücudu zehirli maddelerden arındırmaya, böbrek rahatsızlığına iyi geldiğine inanılır.

You May Also Like