Isırgan

URTICA DIOICA L.

(Urticaeae-fam.)

Bulunduğu Yerler: Memleketin her tarafında, organik maddeler bakımından zengin ve sulak topraklarda yetişir.

Yapısı: Çok dallı köksap sürüngen, 30-150 cm. yüksekliğinde, evcikli çok yıllık otsu bir bitkidir. Yapraklar karşılıklı, kalp şeklinde eşkenar mızrağımsı, dişli, koyu yeşil, hem yaprak ve hem sap yakıcı sert tüylerle kaplıdır. Çiçekler; ufak, yeşil, bir cinsiyetli, üst yaprak koltuklarında püskül halinde sarkan çiçek demetlerinde topludur. Meyve; kuru, bir tohumlu kapsüldür. Mayıs-Eylül aylarında çiçek açar.

Kullanılan Kısımlar: Yapraklar ve köksaplar kullanılır. Yapraklar çiçek açma zamanında toplanır. Isırgan genellikle (tırpan) ile biçilir. Yapraklar bitkinin solmasından sora toplanır. Gölgede veya 50° sıcaklıkta kurutulur. Kuru yaprakların üst yüzü yeşil, alt yüzü açık yeşildir. Kokusuz ve tatsızdır. Kabul edilen rutubet % 12’dir. Torba veya balya halinde paketlenir. Kuru, gölgeli ve havadar binalarda muhafaza edilir. İhraç bitkisidir.

Köksaplar erken ilkbaharda, bitkinin uyanmasından evvel (Mart ayında) veya kış mevsiminde (Kasım ayında) topraktan çıkarılır. Güneşte veya 50° kadar ısılı fırınlarda kurutulur. Kuru köksaplar kokusuz ve tatsızdır. Kuru, gölgeli ve havadar binalarda muhafaza edilir. Balya ve torbalarda paketlenir.

Kimyevi Terkibi: Yapraklar vitamin K, urtisin glikozidi, sepi ve albüminli maddeler, karınca asidi, histamin, vitamin C, vitamin B2, provitamin A, pantonen asidi, sitosterin, ß-karıtin, ksantofii, violaksantin vs. ihtiva eder. Köksaplar nişasta, sepi maddeler vs. ihtiva eder.

Hangi Hastalıklarda Kullanılır: Bitki, kuvvet verici, kan dindirici te’sirdedir. Mafsal ağrıları (romatizma, artrit), kas hastalıkları, hastalıktan sonraki dermansızlık, terleme (kansızlık halinde), kaşıntı, ergenlik sivilcelerinde tatbik olunur.

Halk tababetinde; rahim ve basur kanamaları, kritik devrede âdet bozuklukları (klimaktor devresi), kronik varikoz, ülser ve avitaminozlar, burun kanaması, kan tükürme, devamlı ve aşırı âdet hallerinde, kurdeşen, şeker hastalığı, baş dönmesi, baş ağrısı, nefes darlığı, asabi bayılmalar, sarılık, mide ve bağırsak hastalıkları, annelerde süt artışı, karaciğer ve safra ağrıları gibi hastalıklarda kullanılır. Harici olarak romatizmalı yerler, taze ısırgana yaktırılır.

Isırgan köksap haşlaması kalp kaslarının kuvvetlenmesi için içilir, sirke ile elde edilen tentür, kepek ve saç büyümesinde kullanılır. Tohumlar yoğurt ile karıştırılarak şeker hastalığına karşı alınır. Yapraklar 1/10 zeytinyağı ile bekletilerek yaraların yağlanmasında kullanılır.

Kullanılışı: Yapraklardan 2 çorba kaşığı 400 gr. kaynar su ile haşlanarak 2 saat bekletilir. Günde 4 defa yemeklerden evvel birer çay bardağı alınır; köksaptan 1 çorba kaşığı aynı miktarda suda 10 dakika kaynatılr, aynı usulde içilir.

Halk tababetimizde küçük ısırganotu (Urtica urens L.) birevli, çiçek demeti 2 cm. kadar uzun olan küçük ısırgan bir yıllık bir bitkidir. Aynı hastalıkların tedavisinde kullanılır.
ISIRGAN OTUNUN ÖZELLİKLERİ
Isırgan otu yaprakları üzerinde bulunan ince tüyler cildi tahriş eden kimyasal maddeler içerir ve bu kimyasallar yaprak cilt ile temas ettiğinde salgılanır. Bu nedenle taze ısırgan otu yapraklarına ya da sapına dokunmak oldukça acı vericidir. Ancak bitki yüzyıllardır sağlığa faydaları nedeniyle pek çok kültürde kullanılmaktadır. Avrupa’da geleneksel olarak vücuttan fazla suyun atılması amacıyla idrar söktürücü ve organları temizlemek için detoks amacıyla kullanılır.
Bilimsel adı Urtica dioica olan bitki günümüzde batı tıbbında pek çok ilaç içerisinde ticari olarak kullanılmaktadır. Avrupa, Kuzey Amerika, Asya’nın soğuk bölgeleri ve Kanada’nın bazı bölgelerinde doğal olarak yetişen bitki 1 metre uzunluğa erişebilir. Koyu yeşil yaprakları tırtıklıdır. Yıl boyu yetişebilir ve Haziran ayından Eylül ayına kadar çiçek açar.
ISIRGAN OTUNUN FAYDALARI
Isırgan otu bilindiği üzere yüzyıllardır bilinen ve kullanılan bir bitkidir. Orta çağ Avrupa’sında şifa ve uğur getirdiğine inanılarak yüzyıllardır tüketildiği bilinmektedir.Geleneksel Tıpta; bitkinin kökünü Ruslar kan hastalıklarında, tohumunu orta doğuda güç ve enerji için Anadolu’da kan ve kanser hastalığı için çok eski ve önemli kullanım alanları mevcut. bir çok çeşiti oldu bilinen ısırgan halk arasında erkek ve dişisi olduğu söylenir.
* İdrar söktürücüdür
* Yüksek miktarda demir içerir
* Anemi tedavisinde yardımcı olarak kullanılır
* Sindirim sistemini ve diğer organları temizler
* Artrit semptomlarını hafifletir
* İdrar yolu enfeksiyonlarının tedavisinde kullanılır
* Karaciğeri temizler
* Böbrekleri temizler
* Öksürüğe iyi gelir
* Bağışıklık sistemini güçlendirir
* Soğuk algınlığına iyi gelir
* Saman nezlesinin tedavisinde kullanılır
* Sindirimi düzenler
Isırgan otu şifalı bitkisinin saçlarda kullanımı
Günümüzde en çok kullanılan saç bakım kürlerinden biri ısırgan otu gövdesi ve yaprakları veya ısırgan otu kökü kullanılarak yapılmaktadır.
Isırgan otu kozmetik sektöründe de şampuan ve kremler başta olmak üzere sıkça kullanılmaktadır. ISIRGAN OTU NERELERDE YETİŞİR
Bahçe veya tarlanın bir köşe¬sine ekilecek bir kökün kısa zamanda geniş bir alanı kapladığını görürsünüz. Genellikle yol kenarları, ırmak kenarları, nemli topraklar, hayvan gübresinin bulunduğu yerler ve ormanların ışık gören seyrek yörelerinde oldukça sık görülür.

You May Also Like