Kan Renkli Turnaağacı

KAN RENKLİ TURNAAĞASI (KIRMIZI ITIR)
GERANIUM SANQUINEUM L. (GRANIUM ROBERTIANUM L.)
(Geraniaceae-fam.)
Bulunduğu Yerler: Kurak, otlu ve taşlıklı yamaçlarda, çalılıklar arasında, dağ bölgelerinde bulunur.
Yapısı: Köksap çok kuvvetli, sık tüylü sap; kaide kısmından dallanır. Çok yıllık otsu bir bitkidir. Yapraklar karşılıklı, elayası biçiminde, mükerrer kesik ve hoş kokuludur. Çiçekler bireyli, kırmızı, dirsekli sap üzerinde bulunur. Çanak 5 yapraklı ve 10 erkek organlıdır. Meyve hafif kıllı, birer tohumlu 5 bölüme ayrılır. Haziran-Ağustos aylarında çiçek açar.
Kullanılan Kısımlar: Köksaplar yaz sonlarına doğru ve güz mevsimi esnasında Ağustos-Ekim aylarında topraktan çıkarılır. Köksaplar kesildiğinde açık pembe renkte olup sonradan kızarırlar. Yıkandıktan sonra gölgede veya 45°’ye kadar ısılı fırınlarda kurutulur. Kuru köksapın dış görünüşü kırmızımsı kahve, içi kırmızı nüanslı, kokusuz ve buruk tattadır. Balya veya torbalarda paketlenir. Kabul edilen rutubet % 11’dir. Kuru ve havadar binalarda muhafaza edilir.
Kimyevi Terkibi: Henüz incelenmeyen maddeler, % 15 kadar tanelerden başlıcası kateşinlerdir. Yapraklar vitamin C ve provitamin A ihtiva eder.
Hangi Hastalıklarda Kullanılır: Bitki; kan dindirici, kabız, çocuk düşürme (abort) te’sirindedir. ishal (özellikle küçük çocuklarda), kansızlık (anemi), mide ve bağırsak ağrıları.
Halk tababetinde muhtelif tabiatta kansızlık, karaciğer sirozu, kısırlık, kalp kaslarını kuvvetlendirmek (ısırgan kökleriyle birlikte), mesane kanalında ve böbreklerde kum ve taş, verem başlangıcı, sıtma vs.’ye kullanılır. Haricen bitki haşlamasından burun kanaması tampon, deri iltihapları ve fistüllerde kompres olarak kullanılır.
Kullanılışı: Kıyılmış kökten 2 çorba kaşığı 1 lt. suda 10 dakika kaynatılır. Günde 3 defa yemeklerden evvel birer çay bardağı su yerine alınır.
Halk tababetimizde aynı soydan başka cinslerinden de istifade edilir. (Geranium dissecnum Jussl) kesik yapraklı turnagagası çiçek ve yapraklarının haşlanmasıyla sıracaya müessirdir; adi turna gagası (G. macroırhizum L.) yaprakları ishale karşı, özellikle küçük çocuk ishalleri; pirene turnagagası (G. pyrenaicum L.) yerüstü kısımları karın nahiyesi hastalıklarına karşı kullanılması tavsiye edilir; (G. robertianum L.) yerüstü kısımlarından elde edilen haşlama su, su toplamasına, romatizma, nikris, mesane ve böbreklerde kum ve taş, kısırlık, mide ve bağırsak ağrılarına karşı kullanılır.

You May Also Like