Kelebek Hastalığı (Lupus) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Halk arasında kelebek hastalığı olarak bilinen Lupus, tıp literatüründe Sistemik Lupus Eritematozis (SLE) adıyla bilinir. Kelebek hastalığı, hastaların yanaklarında ve burun köprüsünde meydana gelen kızarıklık ve döküntülerin kelebek şeklini andırmasından dolayı bu şekilde adlandırılır.

Lupus, bağışıklık sisteminin yanlışlıkla sağlıklı hücre ve dokulara saldırması sonucu ortaya çıkan, bağışıklık sistemine zarar veren bir hastalıktır. Bu durum; eklemler, cilt, böbrekler, kalp, akciğerler, kan damarları ve beyin de dâhil olmak üzere vücudun birçok yerine zarar verebilir.

Kelebek Hastalığı (Lupus) Hastalığı Türleri Nelerdir?

Aslında lupusun birçok farklı türü vardır. Başlıcaları aşağıdakilerdir: 

  • Sistemik lupus eritematozus: Lupusun en sık görülen türüdür. Hafif veya akut olabilir ve vücudun birçok yerine zarar verebilir.
  • Juvenil sistematik lupus eritematozus: Bu çocuklukta başlayan lupustur.
  • Diskoid lupus: Bu tür lupus ciltte geçmeyen döküntülere neden olur.
  • Subakut kutanöz lupus: Güneşe maruz kaldıktan sonra kabarcıklara neden olur.
  • İlaca bağlı lupus: Bu tür lupusa bazı ilaçlar neden olur ve neyse ki genellikle söz konusu ilacı almayı bıraktığınızda kaybolur.
  • Yenidoğan lupusu: Bu son derece nadir görülen lupus türü yenidoğanları etkiler; annenin vücudundaki bazı antikorların buna neden olmada rolü olabilir.

Kelebek Hastalığının Ana Belirtileri Nelerdir?

Lupus’un çeşitli semptomları olabilir. En yaygın olanları şunlardır: 

  • Eklemlerde ağrı veya şişlik,
  • Kas ağrısı,
  • Ateş,
  • Ciltte, çoğunlukla yüzde ve kelebek şeklinde kırmızı döküntüler,
  • Derin nefes alırken göğüs ağrısı,
  • Saç kaybı,
  • Beyaz-mor el veya ayak parmakları,
  • Güneş ışığı hassasiyeti,
  • Bacaklarda veya göz bölgesinde şişlik,
  • Ağızda yaralar,
  • Şişmiş bezler,
  • Yorgunluk hissi.

Bu belirtiler aralıklı olabilir ve “alevlenme” olarak adlandırılır. Bu alevlenmeler hafif veya şiddetli olabilir ve her an yeni belirtiler ortaya çıkabilir.

Kelebek hastalığı tedavisi

Kelebek Hastalığı/Lupus Tanısı Koyarken Hangi Spesifik Tıbbi Testler Gereklidir?

Bazen başka hastalıklarla karıştırılabileceğinden lupusu teşhis edecek tek bir test yoktur. Bazı durumlarda bir uzmanın lupusu teşhis etmesi aylar veya yıllar alabilir. Uzmanın lupusu teşhis etmek için kullanabileceği tıbbi testlerden bazıları şunlardır:

  • Hastanın tıbbi geçmişinin ayrıntılı bir değerlendirmesi,
  • Tam fizik muayene,
  • Kan testleri,
  • Cilt biyopsisi,
  • Böbrek biyopsisi.

Kelebek Hastalığı/Lupus’u Hangi Uzman Tedavi Eder?

Lupuslu kişiler; genellikle romatologlar, dermatologlar, kardiyologlar ve ağrı uzmanları da dâhil olmak üzere birkaç farklı doktorla görüşebilirler.

Kelebek Hastalığı/Lupus Nasıl Tedavi Edilir?

Kelebek hastalığı (lupus) tedavisinde genellikle semptomları hafifletmek için bağışıklık baskılayıcı ilaçlar kullanılır.

Bunun dışında eşlik eden hastalıkları tedavi etmek için yine kimyasal ilaçlara başvurulmaktadır.

Kelebek Hastalığı ve Bitkisel Tedavi

Kelebek hastalığının modern tıpta hala bir tedavisi bulunmamaktadır. Hastaların birçoğu bu nedenle alternatif tedavi yöntemlerine yönelmektedir. Bunların başında tıbbi bitkilerin kullanımı gelmektedir. Yapılan araştırmalar kelebek hastalığının tedavisi için kullanılan bitkilerin vücuttaki inflamasyonu azalttığı ve süreci iyileştirdiğini göstermektedir. 

Bu bitkiler başlıca şunlardır:

  • Isırgan otu (Urtica Sp)
  • Moutan Cortex
  • Rehmanniae
  • Meyan  ( Glycyrrhiza)
  • Geven otu (Astragalus)
  • Keten tohumu

 

Kelebek Hastalığı/Lupus Hakkında Sıkça Sorulan Sorular 

Kelebek Hastalığı /Lupus Kaç Yaşında Ortaya Çıkar?

Hastalık genellikle yaşamın ilk döneminde ortaya çıkar. Doğumdan hemen sonra bebeklikte ya da çocuklukta ortaya çıkabilir.

Kelebek Hastalığı/Lupus Kalıtsal Mıdır?

Lupus kalıtsal bir hastalık değildir. Bununla birlikte, muhtemelen genlerin ve çevresel faktörlerin bir kombinasyonu olan lupus gibi otoimmün hastalıklara yatkınlığı olan aileler vardır. 

Hamile Bir Kadının Kelebek Hastalığı/Lupusu Varsa Ne Olabilir?

Bazı otoantikorların plasentadan geçerek fetüsü etkileme olasılığı vardır. Bu, bebekte hafif deri döküntüsünden (çoğunlukla birkaç ay içinde geçen) kalp sorunlarına kadar değişen neonatal lupusa neden olabilir. Lupus hastalarının hamilelikleri sırasında dikkatle takip edilmesi önemlidir.

Kelebek Hastalığı /Lupus’um Varsa Güneşlenebilir Miyim?

Ne yazık ki… Doğrudan güneş ışığına maruz kalmak lupusun nüksetmesine ve dolayısıyla kişinin semptomlarının kötüleşmesine neden olabilir. Bu nedenle lupuslu hastaların kendilerini güneş veya yapay ultraviyole (UV), UVA ve UVB ışınlarına maruz bırakmaktan kaçınmaları önemle tavsiye edilir. Lupuslu hastalar, güneşte vakit geçirirken yüksek faktörlü güneş koruyucu krem ​​sürmeye öncelik vermeli, aynı zamanda uzun kollu giysiler giymeli ve siperlikli bir şapka takmalıdır.

Kelebek Hastalığı/Lupus’a Ne Sebep Olur ve Kimler En Çok Risk Altındadır?

Lupusun nedeni ve risk faktörleri şu anda bilinmemektedir. Herkes lupustan muzdarip olabilir ancak kadınların hastalığa yakalanma riski biraz daha yüksektir. LupusAfrikalı-Amerikalı kadınlarda beyaz kadınlara göre iki ila üç kat daha yaygındır. İspanyol, Asyalı ve Yerli Amerikalı kadınların da lupus geliştirme olasılığı daha yüksektir. Afrikalı-Amerikalı ve Hispanik kadınlar, lupusun en şiddetli türlerine karşı daha duyarlıdır.

Kelebek Hastalığı/Lupus Bulaşıcı Mı Yoksa Kanserli Mi?

Birçok kişi lupusun bulaşıcı ve kanserli olduğuna inanıyor. Ancak bu doğru değil. Lupus bulaşıcı veya kanserli değildir. 

Kelebek Hastalığı/Lupus’um Varsa Ne Yemeliyim?

Lupus inflamatuar bir hastalıktır ve inflamasyonu azaltmaya yardımcı olan bazı gıdalar vardır. Önerilen gıdalar arasında balık, meyve, sebze, tam tahıllar; ayrıca ceviz, baklagiller ve keten tohumu yer alır.

Hangi Yiyecek ve İçeceklerden Kaçınmalıyım?

Kelebek hastalığı/lupuslu kişiler, özellikle yüksek tansiyonları varsa, alkol ve tuzdan uzak durmalıdır. Lupuslu bazı hastalar sarımsaktan, işlenmiş/rafine edilmiş gıdalardan ve ayrıca patlıcangillerden (domates, patates, biber ve patlıcan) kaçınmanın yararlı olduğunu düşünmektedir. 

Kelebek Hastalığı/Lupus’ta Eller Neden Kapanır?

Ciltlerindeki ağır yaralar nedeniyle zamanla hastaların elleri kapanabilir.

Kelebek Hastalığı/Lupus Ölümcül Müdür?

Kelebek hastalığında ölüm oranı yine tamamen semptomların ciddiyetine ve hastada kelebek hastalığı/lupus tanısının ne kadar erken veya geç konulduğuna bağlıdır. 

Günümüzde lupusla yaşayan hastaların çoğunluğu tedaviye bağlı olarak normal ve ortalama bir ömür sürdürebilirler.

Hazırlayan: Uzman Diyetisyen Sibel ATASEVEN

Kaynakça

Jiao, B., & Gao, J. (2013). Intensive research on the prospective use of complementary and alternative medicine to treat systemic lupus erythematosus. Drug Discoveries & Therapeutics, 7(4), 167-171.

Lahita, R. G., Tsokos, G., Buyon, J. P., & Koike, T. (Eds.). (2010). Systemic lupus erythematosus. Academic Press.

Yarnell, E., & Abascal, K. (2008). Lupus erythematosus and herbal medicine. Alternative & Complementary Therapies, 14(1), 9-12.

Show CommentsClose Comments

Leave a comment