Rezene

rezene-bitkisi

REZENE, RAZİYANE
FOENICULUM VULGARE MILL. (F. OFFICINALE ALL.)
(Umbelliferae-fam.)
Bulunduğu Yerler: Kültür yetiştirilen bir bitkidir. Memleketin bazı yerlerinde yabani yetişene de rastlanmaktadır.
Yapısı: 150 cm. kadar yüksek olan sap yukarı kısmında dallanır, dik, çıplak, mavimtırak, yapışkan mumlu iki yıllık veya çok yıllık otsu bir bitkidir. Kök iğ şeklinde, dış örtüsü boz kahve, iç kısmı beyazdır. Yapraklar mükerrer tüysü kesik, uzunca bölümler sivri, alt yapraklar uzun döl yataklı ve saplı, üstteki yapraklar oturak. Çiçekler sarı, ufak, 10-15anakol ile bileşik siperlik teşkil ederler. Kol kaideleri sargısız, meyve kahve yeşili olup iki yarım olarak dökülürler. Tohumlar uzunluğuna küt 10 çizgili, çizgiler dışarıya kabarık, içeriye doğru çukurludur. Haziran-Temmuz aylarında çiçek açar. Bal verici bir bitkidir.
Kullanılan Kısımlar: Meyveler kullanılır. Tohumların dökülmemesi için, rezene iyice olgunlaşmadan (Ağustos-Eylül aylarında) biçilir. İyice olgunlaşması için biçilen bitki yerinde bırakılır, sonra harman edilir. Meyveler gölgede veya 35°’ye kadar ısılı fırınlarda kurutulur. Kuru meyveler kendine has renkte, anason kokulu ve tatlımsı tattadır. Rutubet payı % 16 kadar. Kenevir torbalarda veya 4 katlı kâğıt torbalarda paketlenir. Kuru ve havadar binalarda muhafaza edilir.
Kimyevi Terkibi: % 6,5 kadar (% 60 kadar anatol, fenhon, a-pinen, a-felandren, kampfen, dipenten, metilhavikol, anis aldehidi, anis asidi ve fenikulenden ibarettir) eterik yağ, yağlı maddeler, albüminli maddeler, nişasta, provitamin A, vitamin C vs. ihtiva eder.
Hangi Hastalıklarda Kullanılır: Rezene hazım faaliyetlerine tahrik eder, gaz çıkartıcı te’sirde, süt bezleri enfeksiyonlarını hızlandırır te’sirdedir. Mide ve bağırsak sancıları, emzikli annelerin sütlerinde artış sağlamakta kullanılır.
Rezene halk tababetince mesane ve böbreklerde kum, öksürük, nefes darlığı, ses kısıklığı vs. gibi yerlerde kullanılır.
Haricen göz ve göz kapakları iltihabı, görmeyi kuvvetlendirmede (banyo olarak) kullanılır. Parfümeri, içki ve tatlıcılık sanayiinde de kullanılır.
Kullanılışı: Hafifçe dövülmüş tohumlardan 1 çorba kaşığı 400 gr. kaynar su ile haşlanır ve 2 saat bekletilir. Günde 4 defa yemeklerden evvel birer çay bardağı alınır.

You May Also Like