Saparna

SAPARNA, AKDİKEN
SMILAX OFFICINALIS H.B.K
(Liliaceae-fam.)Saparna Nedir ? Saparna Sarmaşıkgiller familyasından bir bitki olup yetiştikleri yerlerde ağaç, funda ve çalı şeklinde yetişen güzel görüntüsü ile duvarları süsleyen değerli bir bitkidir. Yetiştiği Yerler:
Saparnatürlerini çoğu genelikle orta Amarikada yetişir. Bunlar sadece iki türü Türkiyede ve yine iki tür Çinde yetişir. Eskiden Zambakgiller ailesinden sayılan saparna sonra kendi adı ile anılan aile grubuna katılmıştır. Günümüzde takriben 300 civarında saparna mevcuttur.Saparna Türleri; Meksika saparnası: s. aristolochifolia, Kosta-Rika saparnası: s. febrifuga, Çin saparnası: saparnası: s. china, Tüylü saparna: s. glabra, Akdeniz saparnası: s. aspera, Anadolu saparnası: s. excelsayı sayabiliriz.
Botanik Yapısı Saparnagiller bir sarmaşık birki olup bulundukları yerdeki ağaç, funda, çalı, çit ve duvarlara sarılarak tırmanırlar. Honduras saparnası oldukca büyük olup boyu 50 metreyi bulabilir ve yine yaparklarıda oldukca büyüktür. Yaprakları 25-35 cm uzunluğunda, 18-25 cm eninde kalp şeklinde uca doğru hafif sivrice baştan uca kadar 5-9 ana damar yay gibi uzanır, üst kısmı benekli, tikenli, alt kısmı tikenli, yeşil renkli derimsi, kenarları bütün ve 5-7 cm uzunluğunda sapları vardır. Yaprak diplerinden çıkan halizonları (tutunacakları) ile çevresindeki ağaç, funda, çit veya duvarlara sarılarak tırmanır. Çiçekleri salkım şemsiye şeklinde topluca 15-20 adeti birarada olup herbir çiçek oldukca küçüktür ve çiçekleri 4-5 mm uzunluğunda beyazımsı yeşil renkli 6 taç yaprak ve 6 adet dölenme tozluğu bulunur. Kökleri oldukca derinlere kadar iner ve fark büyüklükte olup esmerimsi kırmızı, grimsi kırmızı veya sarımsı kırmızı renklerde olabilir. Saparna Nasıl Yetiştirilir ?Honduras saparnası Türkiyenin Marmara, Eğe ve Akdeniz bölgesinde yetiştirilebilir. Şayet Honduras saparnası yetişmez ise Meksika saparnası rahatlıkla yetiştirilebilir, çünkü Türkiyenin Akdeniz iklimi Meksikanın iklimine çok benzer.
Kullanılan Kısımlar: Kökler kullanılır. Kökler çiçek açma zamanında veya meyvelerin olgunlaşmasından sonra toplanır. Gölgede veya 40° ısılı fırınlarda kurutulur. Kuru kökler boz kahverengi, kokusuz ve helmeli tattadır.
Kimyevi Terkibi: Eterik yağ, katı yağ, reçine, şekerler, polilin saponinler, sarsaponin, ve smila saponin, nitratlar, fitosterin, stigmasterin ve saire ihtivâ eder.
Hangi Hastalıklarda Kullanılır: *İdrar çıkartıcı, *zayıflatıcı *kan temizleyici te’sirdedir.
Tıbbi Kullanım AlanlarıDrugları: Saparnakökü: Sarsaparilae radixSaparnakökü çay, tentür ve natürel ilaç yapımında kulanılır. Halk tababetince *Böbreklerde ve mesanede iltihaplanma, *Kum ve taş, *Kanlı işeme, *Karaciğer ağrıları, *İştahsızlık, *Frengi, *Belsoğukluğu, *Türlü egzamalar, *Skroful, *Ergenlik sivilceleri, *Podagra, mahmuzlar, *Sistikve  piyelit vesairede kullanılması tavsiye edilir.Kozmetikte Kullanım AlanlarıKozmetik amaçlı kullanılmasa da Geleneksel Tıpta ve Moder Tıpta bir çok kullanım alanı mevcuttur.*Deri hastalıkları *Sedef hastalığı, *Lupus (deri veremi),*Kurdeşen, *Sedef
Kullanılışı: Bitkiden 1 çorba kaşığı 0,5 litre suda 10 dakika kaynatılır. Günde yemeklerden evvel birer çay bardağı alınır.Yan etkisiAşırı dozajda ise bilinen bir yan tesiri yoktur.

You May Also Like