Sinirli Ot

DAR YAPRAKLI SİNİRLİ OT, SİNİR OTU
PLANTAGO LANCEOLATA L.
(Plantaginaceae-fam.)
Bulunduğu Yerler: Kuru ve otlu kumsal yerlerde, yol kenarlarında, mera ve çayırlarda yetişir.
Yapısı: Köksap çok ince damarlı, gövde dallı ve 15-30 cm. yapraksız, çıplak, çok yıllık otsu bir bitkidir. Rozet şeklindeki dip yapraklar mızrak şeklinde 5-7 damarlı ve hafifçe kıllıdır. Çiçekler ufak, beyazımsı, çanak 4 bölümlü, zarımsı, taç 4 yapraklı, 4 erkek organlıdır. Çiçekler sık başak halinde sapın ucunda bulunur. Meyve yumurta biçiminde, iki evli kapsülden ibaret olup kırmızımtırak 4 tohumu bulunur.
Kullanılan Kısımlar: Yapraklar kullanılır. Bunlar çiçek açma zamanında (Mayıs-Eylül aylarında) toplanır. Yapraklar ezilmemesi için bıçakla kesilirler. Zira kuruma esnasında kararırlar. Gölgede veya 40°’ye kadar ısılı fırınlarda kurutulur. Kuru yapraklar yeşil renkte, kokusuz ve acımtırak tattadırlar. Rutubet payı % 12’dir. Torba veya balya halinde paketlenir. Kuru ve havadar binalarda muhafaza edilir.
Kimyevi Terkibi: Aykubin glikoziti, acı ve sepi maddeler, provitamin A, vitamin C, az miktarda alkaloitler, vitamin K, potasyum, sodyum ve silisyum tuzları, fermentler, invertin, emulsin vs. Tohumlar % 44 kadar helme ve yağlı maddeler, steroidli saponinler vs. ihtiva eder.
Hangi Hastalıklarda Kullanılır: Bitki balgam söktürücü, iltihaplanmaya karşı ve ağrıları yatıştırıcı te’sirdedir. Öksürüklerin her çeşidi (soğuk algınlığı, boğmaca, verem), nefes darlığı, mide ve bağırsak üşütme ve ağrılarına karşı kullanılır.
Yapraklar halk tababetinde ishal, karaciğer ağrıları, sarılık, karin şişkinlikleri, gazlar, basurlar, dizanteri, kan tükürme, mide ekşimesi, sıtma vs. kullanılır.
Dövülmüş taze yapraklar böcek ısırmalarına, çıban, cerahatli yaralar, sulu likenlere karşı lapa halinde konur. Diş ağrıları ve diş etlerinin sağlamlaşması için ağız çabalamakta, göz iltihaplarında kompres olarak kullanılır. Diş ağrılarında taze kök sakız gibi çiğnenir. Tohumlar mide ve bağırsak ülserleri, gazlar, böbrek ve safra kesesi taşları, çocuk ishallerine karşı kullanılır.
Kullanılışı: Bitkiden 1 çorba kaşığı yaprak 0,5 lt. kaynar su ile haşlanır, 2 saat bekletilir, süzülür. Günde 4 defa yemeklerden evvel birer çay bardağı alınır. Sinirli ot halk tababetimizde vereme karşı şu şekilde kullanılır: İnce kıyılmış köklerden 4 çorba kaşığı 800 gr. suda 20 dakika kaynatılır, bundan sonra 4 çorba kaşığı yaprak daha ilave edilerek 5 dakika daha kaynatılır. Soğuduktan sonra süzülür, buna 500 gr. bal karıştırılır. Günde 4 defa yemeklerden evvel birer kahve fincanı alınır.
Halk tababetimizde aynı hastalıklara karşı geniş yapraklı sinirli ot (Plantago majör L.) da kullanılır. Bunun yaprakları daha büyük, geniş ve çiçekleri de daha büyüktür.

You May Also Like